Welke stand voor je mechanische ventilatie? Dag, nacht en douchen

Heeft je schakelaar drie standen, zet de ventilatie dan op stand 1 als je weg bent, op stand 2 als je thuis bent (ook 's nachts) en op stand 3 bij koken en douchen. Bij twee standen staat hij standaard op 1 en op 2 bij koken en douchen.^MC Uit mag hij nooit, behalve bij onderhoud of een ramp.

Waarom je ventilatie standen heeft

Een ventilatiebox zuigt constant lucht af via de ventielen in de keuken, de badkamer en de wc. Daardoor ontstaat binnen een klein tekort aan lucht, en dat vult zich vanzelf aan met verse buitenlucht via de roosters.^MC Hoe harder de box draait, hoe meer lucht er ververst wordt.

Je hebt niet altijd evenveel ververste lucht nodig. Als je weg bent, maakt niemand vocht of CO2. Als je kookt of doucht, komt er juist in korte tijd veel vocht en geur vrij. De schakelaar in de keuken of badkamer regelt dat. Meestal heeft hij 2 of 3 standen, soms een vierde om de ventilatie een tijdje harder te zetten.^MC

Welke stand wanneer

Bron: Milieu Centraal, Ventilatie met mechanische afvoer (laatst gewijzigd 24 augustus 2026, gelezen op 14 oktober 2026).

De laatste regel wordt vaak vergeten. Schakel naar de hoogste stand als er veel mensen in huis zijn, als de was binnen te drogen hangt of als er binnen wordt gerookt.^MC In al die gevallen komt er meer vocht of vieze lucht vrij dan stand 2 bijhoudt.

Waarom 's nachts niet op stand 1

Veel mensen zetten de ventilatie 's avonds op de laagste stand, omdat ze denken dat er 's nachts weinig gebeurt. Maar in een slaapkamer met twee mensen en een dichte deur loopt de CO2 juist op. Uit onderzoek blijkt dat de lucht in veel slaapkamers ongezond is, schrijft Milieu Centraal.^MC Daarom hoort de ventilatie ook 's nachts op stand 2 als je drie standen hebt.

De basisregel voor de slaapkamer is: roosters open, deuren dicht. Zorg wel voor een spleet onder de deur of een rooster in de deur, zodat de lucht door het huis naar de afvoer kan blijven stromen.^MC Slaap je met raam én deur wijd open, dan zuigt de box alle lucht uit die ene kamer. De andere slaapkamers krijgen dan bijna geen verse lucht.^MC

Blijft het 's nachts muf in de slaapkamer? Zet de box een standje hoger, of doe de roosters dicht in ruimtes waar je 's nachts niet bent, zoals de woonkamer. Dan gaat alle zuigkracht naar de slaapkamers. Vergeet ze 's ochtends niet weer open te zetten.^MC

Waarom de ventilatie nooit uit mag

Zet de mechanische ventilatie nooit uit, behalve tijdens onderhoud of bij een ramp, als de overheid vraagt ramen en deuren te sluiten.^MC Trek dan de stekker van de box eruit, of zet de groep in de meterkast om. Plak er een sticker bij, zodat je weet welke schakelaar het is.^MC

Zet je de ventilatie lange tijd uit, dan vergroot je de kans op schimmel. Ventileren moet dag en nacht, het hele jaar door, ook in de winter. Luchten is iets anders: dat doe je even, met ramen tegen elkaar open, als er veel vieze lucht is.^MC Tien tot dertig minuten luchten is dan genoeg.^MC

Zet je de box uit omdat hij lawaai maakt? Dan lost uitzetten het verkeerde probleem op. Lees in ventilatiebox maakt lawaai wat er aan de hand kan zijn.

Badkamer: liever de ventilator dan het raam

Bij douchen zet je de ventilatie op de hoogste stand en laat je hem daarna nadraaien.^MC Een raam open voelt logisch, maar werkt in de winter vaak averechts. De badkamer koelt af, de damp slaat neer op koude muren en daar groeit schimmel.^MC Bovendien zuigt de box dan alle lucht via dat ene raam naar binnen, en ververst hij de rest van het huis niet meer.

Wil je toch even luchten na een warme douche, zet het raam dan maximaal 10 minuten open en doe het meteen weer dicht. Is het buiten erg koud, houd het raam dan dicht en vertrouw op de ventilatie.^MC

Heb je alleen een schakelaar in de keuken? Laat dan een extra, draadloze schakelaar in de badkamer aanleggen. Dan zet je de ventilatie vanuit de badkamer harder.^MC Een schakelaar met een tijdknop zet hem na een tijd vanzelf terug naar de gewone stand.

Keuken: afzuigkap en ventilatie samen

Bij koken komt veel vocht en fijnstof vrij. Gebruik bij bakken en braden de afzuigkap op de hoogste stand.^MC Kies het liefst een afzuigkap met een eigen motor en afvoer naar buiten. Een afzuigkap zonder motor op het bestaande ventilatiekanaal is minder geschikt: zo'n kanaal kan meestal niet genoeg lucht afvoeren.^MC Zet de ventilatie tijdens het koken ook op de hoogste stand.

Zo controleer je of het werkt

Twijfel je of de stand goed is? Een CO2-meter in de woonkamer of slaapkamer laat het zien. Onder 750 ppm is de ventilatie goed, tussen 750 en 1200 ppm kan het beter, en boven 1200 ppm is de lucht ongezond.^MC Zo'n meter kost tussen €80 en €300.^MC Voor vocht in de badkamer is 40 tot 60 procent luchtvochtigheid goed.^MC

Wil je dat de box zelf de stand kiest op basis van die metingen? Dat heet vraagsturing. Lees CO2-gestuurde ventilatie. Meer over standen en geluid staat in de gids standen en geluid.

Veelgestelde vragen

Op welke stand zet ik mijn ventilatie 's nachts?

Bij drie standen op stand 2: ook 's nachts ben je thuis en heb je verse lucht nodig. Bij twee standen op stand 1.^MC

Mag de mechanische ventilatie uit?

Nee. Alleen bij onderhoud of bij een ramp, als de overheid vraagt ramen en deuren te sluiten. Zet je hem lang uit, dan vergroot je de kans op schimmel.^MC

Hoe lang laat ik de ventilatie na het douchen op stand 3?

Laat hem na het douchen nadraaien tot de damp weg is. Een vaste tijd noemt Milieu Centraal niet. Een schakelaar met een tijdknop zet hem na een tijd vanzelf terug.

Wanneer zet ik hem op de hoogste stand?

Bij koken en douchen, en ook als er veel mensen in huis zijn, als de was binnen droogt of als er binnen wordt gerookt.^MC